به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلال‌احمر، دکتر پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران، در نشست روز نخست دوازدهمین کنفرانس منطقه‌ای خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) در بیروت، در سخنانی به سه محور «مهم‌ترین پیشرفت‌ها و دستاوردهای دو سال گذشته»، «تجربه پاسخگویی ملی در برابر بحران‌های منطقه‌ای» و «اولویت‌های مورد انتظار از اعلامیه بیروت» پرداخت. 

کولیوند با اشاره به تحول در رویکرد هلال‌احمر ایران به موضوع آمادگی گفت مهم‌ترین دستاورد دو سال گذشته، تبدیل «آمادگی» از یک مفهوم سازمانی به یک توان واقعی، هوشمند و عملیاتی در میدان بوده است؛ رویکردی که در آن، در کنار توسعه نیروی انسانی، تجهیزات و زیرساخت‌های امدادی، فناوری، هوشمندسازی و مدیریت داده‌محور نیز به بخش جدایی‌ناپذیر مأموریت‌های بشردوستانه تبدیل شده است.

رئیس جمعیت هلال‌احمر با تشریح بخشی از ظرفیت‌های ایجادشده افزود که طی این مدت بیش از ۶ میلیون داوطلب جوان آموزش دیده و توانمند شده‌اند و حدود ۱۲۰ هزار نیروی تخصصی امداد و نجات در قالب تیم‌های عملیاتی و واکنش سریع سازماندهی شده‌اند. همچنین تهیه نقشه جامع خطرپذیری، اطلس مناطق حادثه‌خیز، نقشه‌های پاسخ اضطراری و منطقه‌بندی مأموریتی، زمینه تصمیم‌گیری و هدایت عملیات بر مبنای شناخت دقیق‌تر خطرها، ظرفیت‌ها و نیازهای هر منطقه را فراهم کرده است. 

وی با بیان اینکه آزمون واقعی این آمادگی در جنگ‌های اخیر رقم خورد، اظهار کرد که در یکی از دشوارترین شرایط عملیاتی، بیش از ۱۲۰ هزار نیروی عملیاتی در بیش از ۶ هزار عملیات حضور یافتند، زمان رسیدن به صحنه حادثه به کمتر از چهار دقیقه رسید و ۷۲۵۰ نفر زنده از زیر آوار نجات یافتند. به گفته وی، این تجربه نشان داد پیوند نیروی انسانی آموزش‌دیده، فرماندهی منسجم، زیرساخت عملیاتی، ناوگان امدادی و فناوری می‌تواند سرعت، دقت و هماهنگی پاسخ بشردوستانه را به شکل چشمگیری افزایش دهد. 

کولیوند همچنین با یادآوری جان‌باختن ۹ امدادگر داوطلب در جریان انجام مأموریت‌های امدادی و آسیب‌دیدن بخشی از ناوگان و ظرفیت‌های امدادی جمعیت، تأکید کرد که آینده امداد و نجات در پیوند «انسان، تجربه، فناوری و اطلاعات» رقم می‌خورد.

رئیس جمعیت هلال‌احمر در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به تجربه ایران در پاسخگویی به بحران‌ها گفت بحران‌های امروز منطقه دیگر محدود، کوتاه‌مدت و تک‌بعدی نیستند و یک بحران می‌تواند به‌طور هم‌زمان جان غیرنظامیان، بیمارستان‌ها، زنجیره تأمین دارو، زیرساخت‌های حیاتی، سلامت روان و ظرفیت‌های مالی و لجستیکی سازمان‌های بشردوستانه را تحت تأثیر قرار دهد؛ از این رو، پاسخ بشردوستانه باید پیش از وقوع بحران آغاز شود، نه پس از آن. 

وی حفاظت از امدادگران، امکان حرکت ایمن آمبولانس‌ها، استمرار فعالیت بیمارستان‌ها و دسترسی غیرنظامیان به کمک‌های بشردوستانه را از الزامات اساسی پاسخ مؤثر دانست و تأکید کرد که احترام به حقوق بین‌الملل بشردوستانه و کنوانسیون‌های ژنو نباید تنها در سطح بیانیه‌ها باقی بماند، بلکه باید در میدان نیز به‌طور عملی رعایت شود. وی همچنین تصریح کرد که تحریم‌ها و موانع بانکی و مالی نباید مانع انتقال دارو، تجهیزات پزشکی و کمک‌های بشردوستانه به انسان‌های نیازمند شوند و معافیت‌های بشردوستانه زمانی معنا دارند که در عمل نیز قابل استفاده باشند. 

کولیوند با تأکید بر اینکه «هیچ جمعیت ملی نباید در روز بحران تنها بماند»، خواستار گسترش همبستگی منطقه‌ای، آموزش و تمرین‌های مشترک، تبادل تجربه و ایجاد ظرفیت‌های عملیاتی مشترک میان جمعیت‌های ملی صلیب سرخ و هلال‌احمر شد. 

رئیس جمعیت هلال‌احمر در پاسخ به محور سوم نشست درباره اولویت‌های «اعلامیه بیروت» نیز گفت این اعلامیه باید از سطح بیان اصول فراتر رود و به نقشه‌راهی عملی برای روزهای سخت منطقه تبدیل شود؛ نقشه‌راهی که دارای تعهدات روشن، سازوکارهای اجرایی و اقدامات قابل پیگیری باشد.

وی تقویت جایگاه جمعیت‌های ملی، افزایش آمادگی و تاب‌آوری، حفاظت مؤثر از امدادگران، داوطلبان، کادر درمان و تأسیسات بشردوستانه، تقویت اجرای حقوق بین‌الملل بشردوستانه و تضمین مسیرهای امن و پایدار برای انتقال دارو، تجهیزات پزشکی و کمک‌های بشردوستانه را از مهم‌ترین اولویت‌هایی دانست که باید در اعلامیه بیروت مورد توجه قرار گیرد. 

کولیوند همچنین نسبت به آثار گسترش استفاده از هوش مصنوعی، سامانه‌های خودکار و فناوری‌های نوظهور در مخاصمات مسلحانه بر حمایت از غیرنظامیان و نیروهای بشردوستانه تأکید کرد و گفت استفاده از این فناوری‌ها نباید موجب کاهش مسئولیت انسانی و حقوقی یا تضعیف اصول تفکیک، تناسب، احتیاط و حفاظت از غیرنظامیان و نیروهای بشردوستانه شود.

وی در همین راستا پیشنهاد کرد بررسی و تدوین یک سند حقوقی تکمیلی در چارچوب کنوانسیون‌های ژنو و حقوق بین‌الملل بشردوستانه در دستور کار قرار گیرد تا حدود و الزامات استفاده از هوش مصنوعی و سامانه‌های خودکار در عملیات نظامی، به‌ویژه در ارتباط با غیرنظامیان و اشخاص و تأسیسات مورد حمایت، روشن شود. رئیس جمعیت هلال‌احمر همچنین بر ضرورت پیش‌بینی سازوکاری برای ثبت، مستندسازی، بررسی مستقل و پیگیری حقوقی حوادث مرتبط با این فناوری‌ها و حفظ داده‌ها و شواهد لازم برای پاسخ‌گویی تأکید کرد.

کولیوند همچنین تأکید کرد حقوق امدادگران و داوطلبانی که در جریان مأموریت‌های بشردوستانه جان خود را از دست داده یا آسیب دیده‌اند نباید فراموش شود و حمایت از آنان باید از یک اصل اخلاقی فراتر رفته و به تضمینی عملی برای مستندسازی حوادث، روشن‌شدن واقعیت‌ها، پیگیری مسئولیت‌ها و احقاق حقوق آنان و خانواده‌هایشان تبدیل شود.

 

رئیس جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران در پایان با تأکید بر اینکه بیروت می‌تواند نقطه آغاز تعهدی تازه میان جمعیت‌های ملی منطقه باشد، پیام این نشست را «آمادگی، حفاظت، همبستگی و تداوم خدمت به انسان» عنوان کرد و خواستار شرایطی شد که در آن هیچ امدادگری در انجام مأموریت انسانی خود بی‌پناه نماند، فناوری و هوش مصنوعی موجب تضعیف مسئولیت و پاسخ‌گویی نشود و هیچ انسان نیازمندی به دلیل مرز، تحریم یا محدودیت‌های مالی از دارو و امداد محروم نماند. 

او سخنان خود را با این پیام به پایان رساند: «قدرت هر جمعیت ملی، بخشی از قدرت بشردوستانه همه ماست؛ و حفاظت از امدادگران، حفاظت از اصل انسانیت است.»