به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلال‌احمر؛ در ادامه یکی از گزارش‌های منتشر شده در شماره 512 پیام هلال آمده است:

 

اقلیم حادثه‌خیر

 داشتن این رتبه، خوشایند نیست؛ این که ایران، رتبه چهارم سیل‌خیزی در جهان را دارد. بخشی از کسب این رتبه، البته به اقلیم سرزمین پارسی‌زبانان برمی‌گردد، به این که نامش را هم شنیده‌ایم، فلات ایران و بخش زیادی از ایران‌زمین، در سطح پست قرار دارد و به مراتب، بارش باران و وزش باد، می‌تواند باعث بروز سیل شود؛ هرچند که دلایل دیگری هم مزید بر علت شده‌اند، از بین بردن پوشش گیاهی، ساخت و ساز در حاشیه رودخانه و از بین رفتن دبی آب، بی‌توجهی به مسئله آبخیزداری و هزاران دلیل و علت دیگر که می‌تواند آتش بروز سیل را در کشور شعله‌ورتر و محتمل‌تر هم کند؛ البته که دانستن این نکته هم مهم است، این که طبق نقشه سیل‌خیزی مخاطرات آبی کشور، ۶۹ درصد از جمعیت ایران، در ۴۵۰ شهر و در هشت هزار و ۶۵۰ آبادی مستعد سیل‌خیزی زندگی می‌کنند و همه این‌ها می‌گوید که حدود 56 میلیون نفر از جمعیت ایران، ممکن است متاثر از سیل باشند؛ بنابراین توجه به بروز سیل می‌تواند برای کیفیت زندگی این حدود 56 میلیون نفر، مهم باشد.

هشدارهایی که باید جدی گرفت

آنچه کارشناسان از چند وقت قبل می‌گفتند، روشن بود؛ ال‌نینو در ایران روی می‌دهد و سیل را به همراه خواهد آورد؛ بعد هم سیل نپال و علت بروز سیل، یعنی آب شدن یخچال‌ها، سیل توفنده و غرنده‎ای را به وجود آورد تا نگرانی‌ها برای بروز سیلی عظیم به اوج خودش برسد. به خاطر همین است که به سراغ احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، رفتیم و از او درباره احتمال بروز سیل در فلات ایران، پرسیدیم. او با اشاره به سیل نپال به پیام هلال می‌‎گوید: «علت وقوع سیل نپال، آب شدن یخچال‌های طبیعی بود و آب شدن یخچال‌ها در ایران نامحتمل است؛ اما پدیده ال‌‎نینو را در پیش داریم که توجه به آنچه می‌تواند رقم بزند، حائز اهمیت است.» او از میزان و شدت بارش‌های احتمالی پاییز امسال می‌گوید؛ از این که طبق پیش‌بینی‌ها و وقوع پدیده ال‌‎نینو در کشور، میزان بارش‌های پاییز از حد نرمال هم بیشتر خواهد شد تا احتمال بروز سیل را در کشور افزایش دهد.

 او می‌گوید: «پتانسیل بروز سیل اما بیشتر هم خواهد بود، زمانی که کشور ما سال‌ها با خشکسالی دست و پنجه نرم کرده است و در بسیاری از مناطق کشور هم پوشش گیاهی مناسب مقابله با بروز سیل نداشتیم.» مسئله تغییرات اقلیمی، تغییر سبک آب و هوایی و بارشی و ساختار نامناسب بستر رودخانه‌های کشور هم دلایلی است که از نظر رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، بیش از هر زمان دیگری، بروز سیل را محتمل‌تر می‌کند.

آمادگی همگانی

 وظیفه می‌گوید: «ما باید به پیش‌باز آمادگی در برابر سیل برویم، طبیعت هم در حال هشدار است، این که امروز شهرهای شمالی کشور، دچار سیل شده‌اند، می‌تواند این هشدار را به ما بدهد که آمادگی خودمان را بیشتر هم کنیم.» درست است، بخشی از آمادگی مربوط به مدیریت حوزه آب و منابع انرژی و بخش عظیم دیگری هم به مسئله آبخیزداری در کشور مربوط است؛ مسائل مهمی که حداقل در حوزه کلان نادیده گرفته می‌شود، اما این کارشناس حوزه مدیریت بحران معتقد است که از همین حالا، باید با توجه به هشدارهای طبیعت درباره بروز سیل، امدادگران هم به‌گوش و آماده باشند. او می‌گوید: «ساختار منطقه‌ای و اقلیمی ایران به شکلی است که هر سال، پاییز، ما منتظر وقوع سیل، در برخی از مناطق کشور، مانند مناطقی از استان‎های سیستان و بلوچستان و کرمان هستیم، اما با توجه به این که بروز سیل هم امسال زودتر از انتظارات به وقوع پیوسته است، به نظر می‌رسد که آمادگی‌هایمان باید بیشتر شود و هم این که منتظر رخدادهای احتمالی شدیدتر باشیم.»

تجربه‌های ارزشمند گذشته

 نه نمی‌شود، نمی‌شود درباره سیل حرف زد و از گذشته تلخ یاد نکرد؛ از روزهای پایانی اسفند 97 و بعدتر، از عید 98 و مصیبت افسارگسیخته‌ای که حتی تا خردادماه همان سال، ادامه پیدا کرد. تصویری تلخ و تکان‌دهنده اما همیشه در ذهن نگارنده این گزارش نقش بسته است و هیچ وقت هم پاک نخواهد شد؛ صبح یکی از روزهای میانی اردیبهشت‌ماه 98، زمانی که آب رودخانه کشکان لرستان طغیان کرده بود و رودخانه همه گل و محتویات وجودش را روی بخش غربی شهر پل‌دختر لرستان بالا آورده بود. نیمی از شهر زیر گل‌ولای بود؛ بدون چکمه توان حرکت در گلی که تا زیر زانو می‌‌رسید، وجود نداشت؛ با چکمه عاریه‌ای یکی از اهالی شهر، در حال تردد بودم که چشمم متوجه خانه‌ای شد. سیل نیمی از خانه دو طبقه را با خود برده، از طبقه دوم، یخچال ساید بای ‎ساید بین زمین و آسمان مانده بود، اما صحنه‌ای که در نزدیکی این خانه بود، از همه عجیب‌تر می‌نمود؛ صاحبخانه، با شلوار گشاد کُردی روی گل و لای حیاط خانه نشسته بود، در حال قلیان کشیدن! کمی آن طرف‌تر، امدادگران جمعیت هلال‌احمر و اعضای گروه‌های جهادی در حال کار کردن و عرق ریختن بودند، داشتند به سختی، وسایل سالم را از زیر گل و لای بیرون می‌کشیدند. صدای بلند و سرخوش قل‌قل قلیان اما به صحنه، حس عجیبی داده بود؛ صاحبخانه تعارف زد: «خانم خبرنگار، بفرما قلیان... نمک نداردها...» خانه مرد در حال فرو ریختن بود و او بی‌خیال از همه دنیا، قلیانش را می‌کشید، اما جمله‎ای که بعدتر گفت، مثل آب یخی بود که روی سر ما ریخت. مرد بی‌خیال گفت: «شب قبل از سیل، امدادگرهای هلال آمدند در خانه را زدند و گفتند که خانه را خالی کنیم، وسایلمان را هم برداریم، فردا سیل می‎آید... ما اما در خانه ماندیم... این خانه نوساز بودها؟ این یخچال سایدی که آویزان است، تازه خریده بودم...» این حرف بسیاری از امدادگران آن روزها بود، این که هشدار را به شهروندان داده‌اند، اما کسی به حرف آن‌ها گوش نداده است.

 هشدار دادن همیشه در رسانه‌های ایرانی جدی بوده است، این که ال‌نینو و همانند سیل نپال می‌تواند در ایران هم اتفاق بیفتد، اما به یک نکته مهم هم باید توجه کرد؛ دکمه حساسیت جامعه ایرانی، با هشدارهای بی‌شمار و همیشگی، ممکن است خاموش شود، مخصوصا در این روزهای پرالتهاب سیاسی، اقتصادی و اجتماعی؛ هرچند که عقل سلیم می‎گوید: «پیشگیری همیشه بهتر از درمان است.»

 

 

برای دیدن پیام هلال شماره 512، به اینجا مراجعه کنید.