تا چشم کار می‌کند بیابان است و بیابان. خاک سفت و ترک خورده سالهای سال است که مهمان ناخوانده زندگی مردم سیستان شده است؛ درست از وقتی هامون خشک شد. «بابا رحیم» به جای اسکله و قایق ماهیگیری کپرنشین شد و زمین‌های کشاورزی از تشنگی ترک خوردند. نه گندمها دیگر طلایی و پر مغز بودند، نه کشاورزان دیگر انگیزه‌ای برای کار داشتند. «ابو رحیم» یکی از جوانان هامونی است. سن و سالی ندارد، تیرماه آینده تازه وارد 28 سالگی می‌شود. اما به راحتی نمی‌تواند فارسی را صحبت کند. می‌ گوید:«آب نبود، همه محصول یک سال ما شد چهار کیسه 50 کیلویی گندم. دو کیسه بذر سال آینده است، تنها دو کیسه را می‌توانیم بفروشیم. هر کیلو را قرار است دولت 6 هزار تومان خریداری کند حالا حسابش را کنید یکسال زحمت و چشم انتظاری آخر چه شد؟»

جمله‌اش را با آهی طولانی و یک آرزو تمام می‌کند:« کاش آب بود». در سه سال گذشته که طرح نذر آب اجرا شد مردم توانستند به صورت موقتی طعم زندگی را بچشند. پای درد و دل هر کدامشان بنشینید یک آرزو دارند«کاش آب بود». این جمله آرزوی همه مردم در مناطقی مثل هیرمند، هامون و نیمروز است. هرچند خیرینی مانند حجت الاسلام «کمیل نظافتی»، «زهرا مشتاق» و حجت الاسلام «بی آزار تهرانی» دیگر از چهره‌های شناخته شده و پای ثابت اجرای طرح نذر آب در این مناطق هستند اما خود این داوطلبان هم معتقدند کار در سیستان سخت و پیچیده است .

از تانکرهای آب تا ویزیت رایگان

«اکبر اسکندری» رئیس جمعیت هلال احمر شهرستان نیمروز هم امیدواراست طرح نذرآب امسال هم اجرا شود:« عشایر بلوچ در سایه نبود آب، زندگی سخت و طاقت فرسایی را تجربه می کنند هر چند در طول سالهای گذشته با اجرای طرح نذر آب و تامین تانکرهای آب بخشی از نیاز این خانوارها تامین شده اما کافی نیست.»

او با اشاره به توزیع 37 تانکر آب در مناطق عشایری و روستاهای محروم طی سالهای گذشته بر ضرورت اجرای طرح نذر آب 4 در استان سیستان و بلوچستان تاکید کرد :« در سایه اجرای طرح نذر آب علاوه بر توزیع تانکرهای آب داوطلبان با حفر نیمه چاه‌ها کمک کردند تا بستر ذخیره آب برای دام‌های کشاورزان هم فراهم شود. علاوه بر این طی رایزنی‌های صورت گرفته با کمیته امداد قرار شد با ارائه تسهیلات به نیازمندان فاقد مسکن زمینه ساخت مسکن برای این قشر هم فراهم شود. این‌ها همه از برکات اجرای طرح نذر آب در منطقه ما بود که امیدواریم امسال هم اجرا شود.»

با اجرای طرح نذر آب هم آب آشامیدنی سالم برای مردم ساکن در مناطق محروم سیستان تامین می‌شد هم در قالب کاروان‌های این طرح پزشکان و پرستاران به مناطق محروم می‌آمدند و نسبت به ارائه خدمات درمانی به بیماران اقدام می‌کردند اسکندری می گوید:« بالا بودن هزینه‌های درمان و دوری راه اجازه نمی‌دهد که مردم این مناطق برای ویزیت توسط پزشک به شهر مراجعه کنند به همین علت اغلب از بیمارهای خود بی اطلاع بودند اما در سایه اجرای طرح نذر آب خیلی از این مشکلات حل شد.»

 

بی شناسنامه های قرقری

راست می‌گوید در سایه اجرای این طرح حالا پزشکان زیادی راه این مناطق را یاد گرفته‌اند، خیلی‌هایشان دیگر دلشان طاقت نمی‌آورد تا نذر آب بعدی. تا دلشان هوای مردم با صفای این منطقه را می‌کند شال و کلاه می‌کنند و راهی این مناطق می‌شوند.

اهالی بخش «قرقری» هم این روزها چشم به راه اجرای طرح نذر آب 4 هستند. مردمی که دیگر زیر بار طوفان های 120 روزه قد خم کرده اند و از خشکسالی و گرمای شدید هوا جانشان به لبشان رسیده است.بخش قرقری وضع وخیم تری نسبت به سایر مناطق دارد. با مردمانی که نه راه پیش در زندگی دارند نه راه پس. بخش زیادی از جمعیت هم فاقد شناسنامه اند به خاطر همین از تمام خدمات سازمان های حمایتی محرومند.

«نظر یونسی بارانی» رئیس هلال احمر هیرمند می‌گوید:« جوان هایی که در مرز کار می‌کردند با بسته شدن مرزها خانه نشین شدند به خاطر همین جمعیت روستاهای ما در سالهای اخیر سه برابر شده است برخلاف همه نقاط کشور . نیروی کار داریم اما آب نیست نه کشاورزی جواب می‌دهد نه صید و صیادی . درست است بخش زیادی از مردها برای تامین هزینه های زندگی راهی تهران و سایر شهرها شده‌اند اما باقی جمعیت در روستاهای خشک و برهوت مانند مانده‌اند.»

بارانی می گوید سال گذشته در قالب نذر آب 60 تانکر به خانواده های بدون شناسنامه تعلق گرفت. اگر طرح نذر آب نبود هیچوقت این خانوارها جزو لیست دریافت تانکر قرار نمی گرفتند چون هیچ برگه هویتی نداشتند.علاوه بر این 60 تانکری که بین خانواده های بدون شناسنامه توزیع شد، 80 تانکر هم توسط ستاد نیکوکاری بین سایر روستاییان توزیع شد.

بارانی افسوس می خورد :« همه روستاهایمان آب لوله کشی دارند اما شبکه اصلاح می خواهد، سالهای سال است لوله ها خشک و رسوبی شده اند و آبی از آنها خارج نمی شود.»

45 روستا را در هیرمند به صورت سیار آبرسانی می‌کنند :« مخزن‌های بزرگ‌تر نیاز است و امیدواریم در طرح نذر آب امسال مخاذن بزرگتری برای خانوارهای نیازمند تهیه شود.»به گفته بارانی از سال 97 حدود 300 تانکر 500 تا 3هزار لیتری بین مردم تحویل شده است .

 

هامون تشنه ...

در هامون هم مردم بیابان نشین شده اند. و چشم به ورودی هیرمند از مرز افغانستان دوخته‌اند تا مگر دوباره بوی خوش زندگی را استشمام کنند. محمد قورزایی، مسئول امداد و نجات شهرستان هامون می گوید:« امسال باران کم بارید و مردم دچار معضل بزرگتری در هامون شدند. حتی چاه نیمه ها هم دیگر کارایی ندارند. دامها تشنه اند و مردم هیچ منبع درآمدی ندارند. کاش مرز باز بود. کاش آب بود کاش....»

از تالاب خشک شده می گوید، از آرزوهای جوانان از حسرت پیرمردها و از نگاه هایی که در آستانه فصل گرم چشم انتظار اجرای طرح نذر آب هستند. می‌گوید مردم منطقه نذر اب را امیدی برای زندگی می‌دانند.

 

منبع: روزنامه شهروند