به نام خدا

اکثریت جامعه فکر می‌کنند تنها ماموریت جمعیت هلال احمر امدادرسانی به افراد و مناطق آسیب دیده از حوادث و بلایای مختلف است و به ندرت در مورد وظایف، رسالت‌ها و مداخلات اجتماعی جمعیت هلال احمر چیزی شنیده‌اند؛ اینجاست که نام سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر مطرح می‌شود.
سازمان داوطلبان یکی از سازمان‌های اصلی و تابعه جمعیت هلال احمر است که خدمات متنوع و متفاوت آن به نوبه خود جذاب و شنیدنی است. در ادامه با تاریخچه شکل گیری و تأسیس این سازمان، وظایف و عملکرد آن بیشتر آشنا می‌شوید.
ایده تاسیس سازمان صلیب سرخ بعد از جنگ داخلی ایتالیا توسط ژن‌هانری دونان بانک دار سوئیسی مطرح شد که به‌ واسطه شغلش عازم شهر لامبوردی ایتالیا شد و با دیدن صحنه‌های جنگ سالفرینو بین فرانسه و اتریش و فوت مجروحین این جنگ به دلیل نبود کمک‌ها و مراقبت‌های اولیه، بر او تاثیر گذاشت و چند سال بعد با نوشتن کتاب "خاطره سالفرینو" از مردم جهان برای تشکیل انجمن‌های امدادی کمک خواست.
این تقاضا بر مردم تاثیر گذاشت و در کنفرانس بین المللی ژنو در سال ۱۸۶۴ میلادی، ۱۶ کشور تاسیس صلیب سرخ را پذیرفتند و به تقلید از پرچم سوئیس و بر اساس ملیت دونان علامت صلیب سرخ بر زمینه سفید را برای آن طراحی کردند. کشورهای مسلمان هم به جای استفاده از صلیب سرخ، از هلال ماه قرمز رنگ در زمینه سفید استفاده کردند.
دولت ایران در سال ۱۳۰۱ شمسی جمعیت ملی هلال احمر خود را با علامت شیر و خورشید سرخ تاسیس کرد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در سال ۱۳۵۹ شمسی استفاده از هلال احمر رسمیت پیدا کرد.
در حال حاضر صلیب سرخ و هلال احمر مجموعه‌ای از سازمان‌ها با اهداف و اساسنامه مشترک هستند که با اصول هفتگانه انسانیت، بی‌غرضی، بی‌طرفی، استقلال، خدمات داوطلبانه، جهانشمولی و یگانگی، در بیش از ۱۹۰ کشور دنیا نمایندگی بومی دارند و به صورت بین‌المللی فعالیت می‌کنند.
یکی از مهمترین اصول هفتگانه نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر"خدمات داوطلبانه" است. در ایران، برای انسجامِ بیشتر و بهترِ فعالیت‌هایِ داوطلبانه، مجمع عمومی سازمان داوطلبان در سال ۱۳۵۰ شمسی و به دنبال آن شورای عالی سازمان داوطلبان در سال ۱۳۵۲ تشکیل شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در طول دوران دفاع مقدس تا سال ۱۳۷۸ با تغییراتی در ساختار و ماهیت سازمانی،این حوزه با اسامیِ "اداره کل امور داوطلبان" و "معاونت خدمات اجتماعی جمعیت هلال احمر" شناخته شده و در زمینه‌هایی مانند جذب کمک‌های مردمی‌برای جبهه‌های جنگ، جمع آوری کمک‌های مردمی و ارسال آن به مناطق زلزله زده، کمک به بیماران بی‌بضاعت، ارائه کمک‌های معیشتی به جنگ زدگانِ مناطقِ جنگیِ کشور و کمک به مددجویان در حوزه‌های مواد غذایی، پوشاک، لوازم التحریر، درمان، مشاوره و غیره فعالیت داشته است.
اما در سال ۱۳۷۹ "اداره کل امور داوطلبان" و بخش قابل توجه "معاونت خدمات اجتماعی جمعیت هلال احمر" به "سازمان داوطلبان" ارتقا پیدا کرد. این اقدام با هدف احیا و تحقق اصل خدمات داوطلبانه به عنوان "حلقه اتصال بین توان توانمندان و نیاز نیازمندان" صورت گرفت.
همانطور که از شعار اصلی مشخص است سازمان داوطلبان ماموریت دارد که علاوه بر جذب و سازماندهی نیروی انسانی داوطلب و جلب مشارکت‌های مردمی و خیرین در راستای اهداف جمعیت هلال احمر، به نیازمندان خدمات حمایتی ارائه و برای ارتقاء سطح فرهنگ داوطلبی در جامعه تلاش کند.
این سازمان با بیش از ۶ دهه خدمات بشردوستانه به عنوان یکی از سازمان‌های تابعه و با ۲۵ سال سابقه رسمی و نشاندار با نام "سازمان داوطلبان"،هم جهت با ارزش‌های نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر، اقدامات بشرستانه متنوع و مختلفی را طی دهه‌های اخیر انجام داده که به عنوانِ معرفی قطره ای از اقیانوس،در ادامه به مهمترین خدمات آن در هشت ماه نخست سال جاری(از ابتدای فروردین تا پایان آبان ماه ۱۴۰۴)اشاره می‌کنیم:

*جذب اعضا و داوطلبان جدید ( حقیقی و حامیان )*

*حقیقی*
یکی از اصلی‌ترین وظایف سازمان‌هایِ داوطلبان و جوانان بر اساس اساسنامه جمعیت هلال احمر، جذب نیروهای انسانی علاقمند به فعالیت‌های داوطلبانه و بشردوستانه است که در ۴ سال اخیر، پیرو دستور رئیس جمعیت هلال احمر و از طریق سیاستگذاری‌های جدید مثل تدوین "آیین نامه عضویت" و پیش بینیِ زیرساختِ نرم افزاری مانندِ طراحی و رونمایی از "سامانه هلال من" تنها در فاصله فروردین تا آذر ماه امسال، این سازمان موفق به جذب بیش از ۶۱ هزار نفر عضو و داوطلب جدید شده است و در حال حاضر از مجموع ۳ میلیون و ۳۶۶ هزار و ۶۰۰ نفر تعداد کل داوطلبان جمعیت هلال‌احمر، یک میلیون و ۱۹۴ هزار و ۴۹۷ نفر اعضا و داوطلبان بالای ۳۵ سال هستند.

*حامیان*

البته علاوه بر افراد حقیقی، نام ۷۶۵ تشکل و ۲۴۶ بنگاه هم در فهرستِ اسامیِ تشکل‌ها و بنگاه‌های اقتصادیِ همکار با سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر به چشم می‌خورد.

بکارگیری تعداد داوطلبان در طرح‌های نوع دوستانه
بعد از مرحله جذب در رده سنی بالای ۳۵ سال، سازمان داوطلبان وظیفه آموزش، سازماندهی و به کارگیری اعضا و داوطلبان جدید را بر عهده دارد که این سازمان در سال جاری یعنی از فروردین ماه تا پایان آبان‌ماه امسال، ۶۰۹ هزار و ۱۵۰ نفر عضو و داوطلب را در قالب یک میلیون و ۱۳۸ هزار و ۳۹۴ نفرساعت در برنامه‌های مختلف خود مشارکت داده و از توان آنها در طرح‌ها، برنامه‌ها، پویش ها و پروژه‌های سلامت محور و معیشت محور که در ادامه به مهمترین آنها اشاره می‌شود، استفاده کرده است:
پروژه‌های داوطلبی محرومیت زدا با داوطلبان حقیقی و حقوقی
یکی دیگر از برنامه‌های سازمان داوطلبان که در ذیل شعار "حلقه اتصال بین توان توانمندان و نیاز نیازمندان"انجام می‌شود، اجرای پروژه‌های داوطلبی محرومیت زداست؛این پروژه‌ها با همکاری مشترک سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر و داوطلبان حقیقی و حقوقی و برای رفع بخشی از مشکلاتِ معیشتیِ نیازمندان و اقشارِ آسیب پذیرِ جامعه اجرا می‌شود که از کارهای عمرانی و ساخت و تعمیر منزل مسکونی محرومین و تهیه کمک جهیزیه زوج های جوان تا تهیه اثاثیه منزل و مواد غذایی و بهداشتی مورد نیاز خانوارهای کم بضاعت را شامل می‌شود.در ۸ ماه ابتدایی سال جاری ۴۰۸۸ پروژه داوطلبی محرومیت زدا اجرا شده و بیش از ۴۸۳هزار و ۹۰۹ نفر نیازمند از خدمات این پروژه‌ها بهره مند شده اند.

*فعالیت‌های داوطلبی*

علاوه بر پروژه‌ها، طرح ها، برنامه‌ها و پویش ها و در راستای بکارگیری اعضا و داوطلبان بر اساس مهارت‌ها و علاقه‌مندی‌ها، ۷۴ هزار و ۲۲۰ داوطلب جمعیت هلال‌احمر در هشت ماه نخست سال جاری ۱۱ هزار و ۶۴۰ فعالیت داوطلبی( در قالب۳۶۲ هزار و ۷۸۳ نفر ساعت ) را انجام داده و در مجموع۸۴۶ هزار و ۵۷۶ نفر بهره ور در سطح کشور از خدمات آنها بهره مند شده اند که برپایی ۷ هزار و ۱۸۶ چادر و ایستگاه سلامت جزیی از این فعالیت‌های داوطلبی بوده است.

*کاروان سلامت*

یکی از طرح‌هایِ سلامت محورِ سازمانِ داوطلبان کاروان سلامت است. کاروان‌های سلامت از پزشکان عمومی و متخصص، پرستاران، پیراپزشکان و سایر داوطلبانی تشکیل می‌شود که به روستاها و مناطق محروم و دور افتاده اعزام می‌ گردند و به اهالی خدماتِ رایگانِ بهداشتی، درمانی و دارویی ارائه می‌کنند. در کنار این خدمات، بسته‌های غذایی و بهداشتی بین خانوارهای نیازمند توزیع می‌شود و با کمک تیم های سحر سازمان جوانان، کارهای فرهنگی برای کودکان و نوجوانان انجام می‌شود. در ۸ ماه نخست سال جاری ۱۱۷۴ کاروان سلامت به مناطق روستایی و کمتر برخوردار اعزام شده و بیش از ۲۰۳ هزار و ۷۷۰ نفر از خدمات این کاروان‌ها استفاده کرده اند.

*حمایت ماندگار( اهدای خون )*

یکی از باسابقه‌ترین و ماندگارترین فعالیت‌های انسان دوستانه سازمان داوطلبان اهدای خون است. سازمان‌های داوطلبان و جوانان همواره جزو مشتریان وفادار سازمان انتقال خون ایران بوده اند و در تامین ذخایر خونی مورد نیاز در برهه‌های مختلف اعم از شرایط عادی و اضطراری سنگ تمام گذاشته‌اند.داوطلبان جمعیت هلال احمر در فاصله فروردین تا آبان ماه امسال و در قالب طرح "حمایت ماندگار" ۵۵ هزار واحد خون به بیماران و نیازمندان فرآورده‌های خونی اهدا کرده اند.

*بانک امانات تجهیزات پزشکی*

از ابتکارات سازمان داوطلبان در سال‌های اخیر بحث راه‌اندازی و تاسیس "بانک امانات تجهیزات پزشکی" بوده که همه‌گیری بیماری کرونا و نیاز تعداد زیادی از بیماران به استفاده از کپسول‌های اکسیژن و دستگاه‌های اکسیژن ساز مزید بر علت شد تا سازمان داوطلبان برای توسعه این بانک‌ها در سراسر کشور تلاش کند؛این بانک‌ها اقلام و کالاهای پزشکی مورد نیاز بیمارانی که توان خرید این اقلام را ندارند و یا با توجه به مدت زمان مورد استفاده،خرید کالا برایشان مقرون به صرفه نیست را به صورت رایگان، موقت و امانی در اختیار متقاضیان قرار می دهد.
این اقلام و کالاها از محل کمک های مردم، خیرین،داوطلبان و حامیان با هدف استفاده عام المنفعه تهیه شده است و در سال جاری ۱۱ هزار و ۵۸۶ قلم از کالاهای این بانک ها در سراسر کشور به امانت داده شده است و ۱۸۸۴ قلم نیز کالای اهدایی به ارزش مجموع بیش از ۱۷ میلیارد و ۷۸۸ میلیون ریال داشته ایم.

خدمات دارویی و درمانی به بیماران نیازمند و مددجویان
یکی از مهمترین ماموریت‌های جمعیت هلال احمر ارائه خدمات حمایتی به مددجویان و بیماران نیازمند است که این وظیفه را در ذیل معاونت منابع داوطلبی و خدمات اجتماعی سازمان داوطلبان خود ارائه می‌کند.
در سالیان اخیر پرونده درمانی تعداد قابل توجهی بیمار در حوزه‌های ستادی، استانی و شهرستانی تشکیل و بررسی و پس از طی فرایند مددکاری، به آنها مساعدت نقدی بلاعوض پرداخت شده است. در سال جاری به ۴۷ هزار بیمارِ نیازمندِ مساعدت، بیش از ۳۰۶ میلیارد تومان کمک حمایتی در زمینه دارو و درمان اختصاص یافته است.

*پویش هلال رحمت*

از جمله خدمات معیشت محور سازمان داوطلبان، توزیع سبدهای غذایی بین خانوارهای نیازمند است که در مناسبت‌های مختلف مانند ایام نوروز و ماه رمضان با عنوان "پویش هلال رحمت" و از جمله در حاشیه برگزاری کاروان‌های سلامت انجام می‌شود.
این سازمان با مشارکت نقدی و غیر نقدی مردم، داوطلبان، خیرین و حامیان در پویش هلال رحمت سال ۱۴۰۴ بیش از ۲۰۹ هزار سبد غذایی مشتمل بر کالاهای اساسی به ارزش ۳۱۴ میلیارد تومان را تامین کرده و به دست ۸۸۰ هزار نیازمند رسانده است.

*نذر خدمت ۸*

طرح ملی «نذر خدمت» یکی از بزرگ‌ترین و جامع ترین ابتکارات سازمان داوطلبان جمعیت هلال‌احمر است که از ۸ سال پیش با عنوان "نذر آب" آغاز شد و در ادامه با هدف محرومیت زدایی، توانمندسازی جوامع محلی، رفع تنش های آبی و کاهش اثرات منفی ناشی از تغییرات اقلیمی و توسعه عدالت اجتماعی در مناطق کم‌برخوردار کشور به "نذر خدمت" ارتقا پیدا کرد و طی سه سال اخیر در ۴ محور اصلی برنامه ریزی و اجرا شده است. در یک سال اخیر طرح ملی "نذر خدمت ۸" در ۲۱ استان، ۳۹ شهرستان و ۸۰ روستا و در چهار محور ذیل با آمارهای مندرج در ادامه مطلب اجرا شده است.
محور اول: سلامت
محور دوم: معیشت و کارآفرینی
محور سوم: آموزش و توانمندسازی
محور چهارم: زیست‌محیطی و آبرسانی

تعداد کادر درمان مشارکت کننده: ۴۵۲نفر
تعداد سبد غذایی توزیع شده: ۳۸۷۶ سبد
جمع کل بهره وران: ۹۶ هزار و ۱۲۸ نفر
ارزش ریالی کل خدمات تاکنون: بیش از ۱۲۹ میلیارد تومان

*ارمغان مهر برای آینده سازان*

یکی از طرح های ملی سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر ارمغان مهر است که هر ساله در آستانه سال تحصیلی جدید و بازگشایی مدارس با هدف حمایت از دانش‌آموزان نیازمند و تأمین لوازم‌التحریر و اقلام آموزشی مورد نیاز آن‌ها اجرا می‌شود.
این طرح از نیمه شهریورماه آغاز و تا پایان مهر ادامه می یابد و تلاش دارد با کمک و بهره‌ گیری از مشارکت‌های داوطلبان،خیرین و حامیان، دانش‌آموزان بی‌بضاعت را بدون دغدغه و با انگیزه، وارد سال تحصیلی جدید کند.

تعداد بسته‌های اهدایی طرح ارمغان مهر سال ۱۴۰۴: ۱۶۸ هزار و ۸۸۶ بسته
تعداد کیف: ۷۹ هزار و ۴۸۷ عدد
تعداد کفش: ۲۱ هزار و ۳۷۲جفت
تعداد بهره وران: ۱۷۲هزار و ۶۳۲ نفر
هزینه اجرای طرح: ۱۵ میلیارد و ۱۲۲ میلیون تومان

*نیابت*
طرح «نیابت» یکی از طرح‌های انسان‌محور و فرهنگی سازمان داوطلبان جمعیت هلال‌احمر است که با هدف تکریم و حمایت عاطفی و اجتماعی از سالمندان، بیماران تنها، سالمندان بستری در خانه یا مراکز درمانی، خانواده‌های معظم شهدا و جانبازان عزیز، طراحی و اجرا می‌شود.
در قالب این طرح، داوطلبان هلال‌احمر به نیابت از فرزند(ان) نداشته این عزیزان به آنها خدمات معیشتی، بهداشتی، عمرانی و رفاهی ارائه می‌کنند.

در سال جاری، ۲۵ هزار و ۱۹۱ نفر از داوطلبان هلال‌احمر در سراسر کشور با بازدید از ۱۵۰۳ سرای عمومی سالمندان و با حضور در ۱۲ هزار و ۸۰۰ منزل شخصی اعم از منازل مسکونی سالمندان، بیماران تنها، معلولان و مددجویان، خانواده‌های معظم شهدا و جانبازان در مجموع به ۹۰ هزار نفر جامعه هدف این طرح خدمت رسانی کردند.

**پنجره‌های امید ( حامیان سلامت و حامیان کرامت)*
*
سازمان داوطلبان در سال جاری با جلب مشارکت داوطلبانه ۵۱۸ مرکز درمانی، ۵۱۰ داروخانه و یک هزار و ۷۵۲ نفر پزشک عمومی و متخصص به عنوان حامیان سلامت اقشار آسیب‌پذیر و نیازمند در قالب طرح مشارکت اجتماعی ایرانیان ( پنجره‌های امید)، به ۶۳ هزار و ۱۱۲ نفر بهره ور خدمات درمانی و سلامت محور و همچنین با بهره‌گیری از توانمندی و جلب مشارکت ۵ هزار و ۱۶۳ نفر حامی‌کرامت، به ۸۸ هزار نفر از اقشار نیازمند خدمات معیشت محور ارائه کرده است.

*آموزش های عمومی و متفرقه برای داوطلبان*

در سال جاری ۳ هزار و ۹۶۹ دوره آموزش عمومی امداد و کمک‌های اولیه و مهارت‌های پایه داوطلبی به میزان ۶۴ هزار و ۵۳۲ ساعت برای ۹۲ هزار و ۵۷۴ داوطلب فراگیر برگزار شد؛ همچنین تعداد ۱۰۳ هزار داوطلب از ۳ هزار و ۷۷۵ دوره آموزش های متفرقه و مبتنی بر نیاز، به میزان ۲۳ هزار و ۸۶۸ ساعت آموزشی، بهره‌ مند شدند.

**تعداد کل بهره وران از خدمات سازمان داوطلبان*
(تقریبا ۴ میلیون نفر بهره ور)
*
سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر مفتخر است که اعلام کند در سال جاری، ۳ میلیون و ۹۱۷ هزار و ۳۷۷ نفر از خدمات، فعالیت‌ها پروژه‌ها و برنامه‌های بشردوستانه، عام المنفعه، سلامت و معیشت محور این سازمان بهره‌مند شده اند.

سازمان داوطلبان توفیقات خود را در این زمینه مرهونِ همراهیِ داوطلبان، خیرین و حامیانِ عزیز و دعایِ خیرِ مردم به ویژه محرومان، به عنوان ولی نعمتانِ انقلابِ اسلامی، می‌داند.

نریشن برای موشن:
سازمان داوطلبان هلال‌احمر، خانه‌ی دل‌هایی است که برای یاری دیگران می‌تپند. هر روز، انسان‌های تازه‌ای به این خانواده می‌پیوندند؛ کسانی که آمده‌اند تا با دست‌هایشان امید بسازند و با دل‌هایشان غم‌ها را سبک کنند.

این سازمان تنها به جذب نیرو بسنده نمی‌کند. داوطلبان پس از ورود، آموزش می‌بینند، سازماندهی می‌شوند و در طرح‌های بشردوستانه به کار گرفته می‌شوند. آن‌ها در پروژه‌های محرومیت‌زدا، خانه‌های فرسوده را بازسازی می‌کنند، جهیزیه‌ی زوج‌های جوان را فراهم می‌سازند و مواد غذایی و پوشاک را به خانواده‌های نیازمند می‌رسانند. هر حرکت، هر قدم، بخشی از زنجیره‌ای است که زندگی‌ها را روشن‌تر می‌کند.

کاروان‌های سلامت، با پزشکان و پرستاران داوطلب، راهی روستاها و مناطق دورافتاده می‌شوند. آن‌ها درمان رایگان، دارو و حتی بسته‌های فرهنگی برای کودکان و نوجوانان به همراه دارند. در کنار این خدمات، خون‌های اهداشده توسط داوطلبان، نفس تازه‌ای به بیماران می‌بخشد و چراغ زندگی را روشن نگه می‌دارد.

بانک امانات تجهیزات پزشکی، ابتکاری است که در روزهای سخت کرونا جان گرفت و امروز همچنان ادامه دارد. دستگاه‌های اکسیژن، تخت‌های بیمارستانی و دیگر تجهیزات، به صورت رایگان و امانی در اختیار بیماران قرار می‌گیرد؛ برای کسانی که توان خرید ندارند اما نیازشان فوری و حیاتی است.

در کنار خدمات درمانی، پویش‌های معیشتی همچون «هلال رحمت» و «نذر خدمت» با توزیع سبدهای غذایی و اجرای پروژه‌های محرومیت‌زدا، زندگی هزاران خانواده را روشن کرده‌اند. طرح «ارمغان مهر» نیز هر ساله در آستانه مدرسه، کیف و کفش و لوازم‌التحریر را به دست دانش‌آموزان بی‌بضاعت می‌رساند تا با انگیزه وارد کلاس شوند.

داوطلبان هلال‌احمر تنها به جسم‌ها نمی‌اندیشند؛ آن‌ها دل‌ها را هم نوازش می‌کنند. در طرح «نیابت»، به دیدار سالمندان و خانواده‌های شهدا می‌روند، برایشان همدم می‌شوند و نیازهایشان را برطرف می‌کنند. در «پنجره‌های امید»، پزشکان و داروخانه‌ها به یاری می‌آیند تا خدمات درمانی و معیشتی به اقشار آسیب‌پذیر برسد.

آموزش‌های عمومی و تخصصی نیز بخش مهمی از فعالیت‌هاست؛ دوره‌های امداد و کمک‌های اولیه، مهارت‌های داوطلبی و آموزش‌های متنوعی که داوطلبان را توانمندتر می‌سازد.

در نهایت، حاصل همه این تلاش‌ها، میلیون‌ها نفر است که در سراسر کشور از خدمات بشردوستانه سازمان داوطلبان بهره‌مند شده‌اند.

این سازمان با همراهی مردم، خیرین و داوطلبان، ثابت کرده است که فرهنگ داوطلبی می‌تواند زندگی‌ها را تغییر دهد و امید را در دل‌ها زنده نگه دارد.