گزارشی از حضور موفق تجهیزات لجستیکی، نیروهای داوطلب و امدادگران هلال احمر در عملیات پشتیبانی و اطفای
خط مقدم نبرد با آتش در ریههای سبز ایران
راضیه زرگری – جنگلهای هیرکانی، یادگار گرانبهای عصر یخبندان و میراث جهانی یونسکو در خاک ایران محسوب میشود که اواسط آبان ماه برای چندمین بار نفسهایش به شماره افتاد. آتش، این میهمان ناخوانده خشکسالی، بخشهایی از این گنجینه بیکران زیستی را در استانهای شمالی ایران هدف قرار داد؛ در این شرایط سخت، نیروهای عملیاتی ارگانهای مسئول مثل آتش نشانی و حفاظت از محیط زیست به همراه نیروهای مردمیبسیج شدند؛ اما در میان تمامی نیروها، نقش داوطلبان و امدادگران هلال احمر به عنوان بازوی قدرتمند و پرتعداد پشتیبانی از عملیات، درخشان و ستودنی بود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر؛ نخستین تماسهای مردمی با مرکز کنترل و هماهنگی عملیات (EOC)، در ساعت 9 صبح 19 آبان به ثبت رسید و تیمهای امدادی بلافاصله به منطقه اعزام شدند.بابک محمودی، رئیس سازمان امداد و نجات میگوید:«در این عملیات، ۸۹ نیروی عملیاتی شامل ۲۵ پرسنل و ۷۳ نجاتگر داوطلب در قالب ۳۲ تیم امدادی حضور داشتند. همچنین ۲۰ دستگاه خودروی عملیاتی شامل ۱۰ خودروی کمکدار، پنج دستگاه آمبولانس، دو خودروی سواری عملیاتی و سه فروند بالگرد برای پشتیبانی از عملیات اطفای حریق بهکار گرفته شد. در جریان این آتشسوزی، ۲۱ نفر حادثهدیده و ۱۲ مصدوم گزارش شد که از این تعداد، ۹ نفر در محل درمان و ۳ نفر به مراکز درمانی منتقل شدند.»
بهگفته وی، از ۲۷ تا ۳۰ آبان، شدت عملیات هوایی افزایش یافت و مأموریتهای آبگیری، انتقال نیرو و اطفای هوایی بهصورت مستمر انجام شد.
در میانه شعلههای ویرانگر جنگلهای هیرکانی، داوطلبان و امدادگران هلال احمر مثل همیشه جزو اولین تیم های پشتیبانی از عملیات بودند که در جنگل های دودگرفته حاضر شدند تا ریههای سبز ایران را هرچه سریع تر نجات دهند. دود غلیظی پایین دست جنگل را فرا گرفته و آتش ادامه دارد. علی گلیج، یکی از امدادگران حاضر در صحنه است ؛ هوا رو به تاریکی می رود و نبرد انسان با آتش ادامه دارد. نفس هایش به شماره افتاده، وقتی که میگوید امدادگران هلال احمر به همراه نیروهای یگان حفاظت محیط زیست قرار است در ارتفاعات جنگل های منطقه الیت هیرکانی کمپ بزنند تا صبح فردا دوباره در میان دود و شعله به مهار آتش ادامه دهند. «بچههای هلال احمر مازندران از چندین روز گذشته در عملیات پشتیبانی و امداد حضور دارند.» او و دیگر داوطلبان هلال احمر با هلیکوپتر به ارتفاعات الیت منتقل شدند:«یک ساعتی را پیاده آمدیم و کمپ زدیم تا فردا به ارتفاع پایین برسیم و کار را ادامه دهیم.»
از نقش محوری امداد هوایی تا مدیریت عملیات با فناوریهای نوین
رئیس سازمان امدادونجات از نقش محوری امداد هوایی در مهار آتش های هیرکانی میگوید «سه فروند بالگرد حاضر در منطقه، مجموعاً ۴۶ سورت پرواز انجام دادند و ۱۰۸ هزار لیتر آب بر کانونهای حریق تخلیه کردند. همچنین ۸۹ نفر از نیروهای عملیاتی نیز توسط بالگردها جابهجا شدند.»
محمودی همچنین از بهرهگیری از فناوریهای نوین در این عملیات گسترده میگوید: «دو فروند پهپاد مجهز و یک دوربین چشمی حرارتی با پرواز سهساعته، نقاط داغ و کانونهای فعال آتش را شناسایی و موقعیت آنها را برای تیمهای زمینی ارسال کردند؛ اقدامیکه نقش مؤثری در مدیریت صحنه عملیات داشت.»
این جنگلها خانه همه ماست
تصور کنید در یک تصویر نمادین، ستونی از داوطلبان و امدادگران جوان، با کوله پشتیهای مملو از بطریهای آب و جعبههای کمکهای اولیه، در مسیرهای شیبدار و پر از دود در حال حرکت هستند. سارا، یکی از آنها بود؛ دانشجوی ۲۲ ساله و داوطلب.«وقتی خبر آتشسوزی را شنیدیم، یک لحظه هم تردید نکردیم. این جنگلها خانه همه ماست. ممکن است نتوانیم مستقیماً با شعلهها بجنگیم، اما مطمئنیم که حضورمان برای پشتیبانی از کسانی که این کار را میکنند، حیاتی است.»
مخاطرات جدی که داوطلبان آن را به جان خریدند
این عملیات در دو فاز انجام شد؛ نخست، پشتیبانی عملیاتی و هوایی برای اطفای حریق و دوم، پشتیبانی امدادی و لجستیکی شامل توزیع اقلام اساسی، خدمات درمانی و استفاده از پهپادهای حرارتی برای مدیریت بهتر بحران.
داوطلبان با خطرات قابل توجهی از جمله گرمای شدید ناشی از آتش، استنشاق دود، لغزش در ارتفاعات، و مواجهه با حیوانات وحشی در حال فرار روبرو بودند. با این حال، نظارت مستمر مربیان با تجربه هلال احمر و رعایت پروتکلهای ایمنی، تلاش شد تا این مخاطرات به حداقل برسد.
گفتنی است در جریان این عملیات ها، بیش از هزار پک بهداشتی و درمانی شامل کپسول اکسیژن، تجهیزات پانسمان و وسایل درمان سوختگی در میان تیمها توزیع شد. همچنین اقلام خوراکی، بهداشتی و درمانی جمعیت هلالاحمر میان نیروهای عملیاتی و مردم محلی توزیع شد.
ضرورت تقویت شبکه داوطلبی برای حفاظت از محیط زیست
حضور داوطلبان هلال احمر در اطفای حریق جنگلهای هیرکانی، یک الگوی موفق از مدیریت بحران مبتنی بر مشارکتهای مردمی را به نمایش گذاشت. این حضور نه تنها فشار کاری بر نیروهای تخصصی را کاهش داد، بلکه روحیه همبستگی و امید را در مناطق آسیب دیده تقویت کرد. پس از مهار آتش، داوطلبان به همراه نیروهای بسیج مردمی در جمعآوری زبالهها و بقایای عملیات برای بازگرداندن آرامش به طبیعت نیز مشارکت کردند.
در نهایت اینکه، ریههای سبز ایران چه در نوار شمالی و چه در نوار غربی کشور، با توجه به تهدید مستمر آتشسوزیها به دلیل تغییرات اقلیمی،باز هم در معرض خطر قرار دارند. بنابراین تقویت و تجهیز هرچه بیشتر این شبکه داوطلبی، به یک ضرورت راهبردی برای حفاظت از سرمایههای طبیعی ایران تبدیل شده است.