به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلال‌احمر؛ بعد از حمله هوایی، احتمال سوختگی وجود دارد، انجام‌ کمک‌های اولیه بیش از هر زمان دیگری مهم است.

۱. کمک‌های اولیه سوختگی درجه یک (سطحی)
- هدف: کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت آسیب به لایه‌های زیرین پوست.
- اقدامات:
خنک کردن: محل سوختگی را فوراً زیر آب لوله‌کشی خنک (نه یخ) به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بگیرید تا سوزش متوقف شود.
مرطوب‌کننده: تنها پس از خنک شدن کامل پوست، می‌توانید از ژل آلوئه‌ورای خالص یا پمادهای مرطوب‌کننده ساده استفاده کنید.
مدیریت درد: در صورت نیاز، استفاده از مسکن‌های خوراکی (استامینوفن یا ایبوپروفن) برای کاهش التهاب مجاز است.
احتیاط قطعی: از مالیدن کره، روغن، خمیردندان یا مواد سنتی خودداری کنید؛ این مواد با حبس کردن گرما، باعث عمیق‌تر شدن سوختگی می‌شوند.
‌
۲. کمک‌های اولیه سوختگی درجه دو (متوسط - همراه با تاول)
- هدف: محافظت از لایه حساس زیرین پوست و پیشگیری از عفونت.
- اقدامات:
خنک کردن هوشمند: همانند درجه یک، محل را با آب ولرم رو به خنک (نه بسیار سرد) خنک کنید.
تخلیه زیورآلات: انگشتر، ساعت یا دستبند را قبل از متورم شدن ناحیه، با احتیاط خارج کنید تا مانع جریان خون نشوند.
حفاظت از تاول: هرگز تاول‌ها را نترکانید. پوست روی تاول بهترین سد استریل بدن در برابر باکتری‌هاست.
پانسمان تخصصی: محل را با یک پارچه کاملاً تمیز، بدون پرز (ترجیحاً گاز استریل) به صورت بسیار شل بپوشانید تا از اصطکاک و آلودگی محیطی جلوگیری شود.
هشدار: اگر سوختگی وسیع‌تر از کف دست است یا در صورت، مفاصل یا دست‌ها رخ داده، مراجعه به مرکز درمانی الزامی است.
‌
۳. کمک‌های اولیه سوختگی درجه سه (شدید - آسیب به تمام لایه‌ها)
- هدف: حفظ علائم حیاتی، پیشگیری از شوک و انتقال فوری به بیمارستان (وضعیت اورژانسی مطلق).
- اقدامات:
تماس فوری با ۱۱۵: اولین و مهم‌ترین قدم، خبر کردن تیم‌های امدادی است.
پایش تنفس (بسیار مهم در انفجار): اطمینان حاصل کنید که راه هوایی مصدوم باز است. اگر مصدوم سرفه می‌کند یا صدای او تغییر کرده، احتمال سوختگی داخلی مجاری تنفسی وجود دارد.
احتیاط در استفاده از آب: در سوختگی‌های وسیع، هرگز تمام بدن را زیر آب سرد نگیرید. این کار باعث افت شدید دمای بدن (هیپوترمی) و شوک می‌شود. فقط اگر ناحیه کوچک است کمی آن را خنک کنید.
مداخلات لباس: اگر لباس به محل سوختگی چسبیده، به هیچ وجه آن را نکشید. فقط قسمت‌های آزاد لباس را با قیچی جدا کنید.
پوشاندن استریل: محل آسیب‌دیده را با یک پارچه کاملاً تمیز و بدون پرز (یا ملحفه اتو شده) به صورت شل بپوشانید.
موقعیت بدنی: عضو آسیب‌دیده (دست یا پا) را کمی‌بالاتر از سطح قلب قرار دهید.
نکته حیاتی: به مصدوم هیچ‌گونه غذا یا نوشیدنی ندهید (به دلیل احتمال نیاز به بیهوشی و جراحی فوری)

‌کمک‌های اولیه تکمیلی:

۱. مدیریت شوک
در سوختگی‌های وسیع، بدن به سرعت مایعات از دست می‌دهد و فرد دچار شوک می‌شود.
- علائم هشدار: پریدگی رنگ، ضربان قلب تند، تنفس سطحی، گیجی یا سرگیجه.
- اقدامات امدادی:
مصدوم را به پشت بخوابانید.
اگر آسیب پایی مشهود نیست، پاها را حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر بالا ببرید.
* او را با یک ملحفه یا پتوی تمیز گرم نگه دارید (پتو را مستقیم روی زخم باز نگذارید) تا از افت دمای بدن جلوگیری شود.
‌
۲. سوختگی مجاری تنفسی
اگر انفجار در محیط بسته رخ داده، استنشاق هوای داغ یا دود سمی اولویت درمانی است.
- نشانه‌ها: سرفه، صدای دورگه، موهای سوخته بینی، سیاهی (کربن) دور دهان و بینی.
- نکته حیاتی: منتظر علائم شدید نمانید. تورم گلو می‌تواند در عرض چند دقیقه راه تنفس را کاملاً مسدود کند. انتقال فوری به بیمارستان در صورت مشاهده این علائم الزامی است.
‌
۳. مراقبت‌های تکمیلی و پیشگیری از عفونت ناشی از سوختگی
- یکپارچگی تاول‌ها: هرگز تاول‌ها را نترکانید؛ تاول مثل یک پانسمان طبیعی و استریل عمل می‌کند. کندن آن راه را برای باکتری‌های محیطی باز می‌کند.
- مدیریت لباس: لباس‌های چسبیده به پوست را هرگز نکنید. فقط دور آن را با قیچی ببرید. جدا کردن تخصصی باید در محیط استریل بیمارستان انجام شود.
‌
۴. ایمنی و پیشگیری در محیط‌های پرخطر
- تجهیزات اطفاء: کپسول‌های آتش‌نشانی (نوع پودر و گاز) باید در دسترس، دارای اعتبار و شارژ شده باشند.
- نشت گاز: در صورت استشمام بوی گاز، هرگز کلید برق را نزنید (کوچکترین جرقه باعث انفجار می‌شود). پنجره‌ها را باز کرده، شیر اصلی را ببندید و از محیط خارج شوید.
- انبارداری ایمن: الکل، بنزین و اسپری‌های تحت فشار را دور از منابع حرارتی، الکتریسیته و نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.
‌
۵. تغذیه و بازسازی بافت (پس از مرحله حاد)
برای ترمیم سریع‌تر پوست پس از سوختگی، رژیم غذایی زیر توصیه می‌شود:
- پروتئین بالا: مصرف مرغ، گوشت قرمز، ماهی و تخم‌مرغ برای بازسازی کلاژن پوست.
- ویتامین C و زینک (روی): مصرف میوه‌ها و مکمل‌ها جهت تقویت سیستم ایمنی و سرعت بخشیدن به بستن زخم‌ها.

یادآوری :
در لحظه حادثه، آرامش شما اولین وسیله نجات است. دستپاچگی منجر به اشتباهاتی مثل استفاده از یخ یا مواد خانگی می‌شود که آسیب را دوچندان می‌کند. با حفظ خونسردی، طبق پروتکل‌های بالا عمل کنید.